2026年3月7日越南语学习笔记
一、核心词汇
· cứ：尽管，就
· từ từ：慢慢
· đừng：别，不要
· vội：急
· đuổi：追赶
· tranh：争抢
· tạm thời：暂时
· thôi：算了，停止
· như vậy：这样
· tự nhiên：自然，随意
· khách khí：客气
· cử：派遣
· công ty：公司
· nước ngoài：国外
· công tác：出差
· tháng：月
· ở cữ：坐月子
· vợ：老婆
· vừa mới：刚刚
· sinh con：生孩子
· người già：老人
· phụ nữ：妇女
· gội đầu：洗头
· mọi thứ：一切
· từ khi：自从
· gặp：遇见
· thay đổi：改变
· hoàn toàn：完全
· siêu thị：超市
· cần thiết：必需
· bản thân：自己
· thử：试
· nếm thử：尝一尝
· tình yêu：爱情
· quả đắng：苦果
· mùi vị：味道
· thợ：师傅（职业前缀）
· thở：呼吸
二、常用短语和句子
1. Có gì bạn cứ nói thẳng đi, đừng ngại.
有什么你尽管直说吧，别不好意思。
（nói thẳng：直说；đừng ngại：别不好意思）
2. Cứ đi từ từ, có ai đuổi đâu mà vội.
慢慢走，又没人追你，急什么嘛。
（từ từ：慢慢；đuổi：追；vội：急）
3. Cứ ăn từ từ, không ai tranh đâu mà vội.
慢慢吃，没人争，急什么。
（tranh：争）
4. Mình ăn xong rồi, mọi người ăn sau nhé / xin phép cả nhà.
我吃好啦，大家慢慢吃哦 / 向大家告退。
（ăn xong rồi：吃好了；xin phép：请求允许；cả nhà：大家）
5. Tạm thời cứ như vậy đi.
暂时就这样吧。
（tạm thời：暂时；như vậy：这样）
6. Thôi, cứ như vậy đi.
算了，就这样吧。
（thôi：算了）
7. Mọi người cứ tự nhiên nhé, đừng khách khí!
大家随意点，别客气！
（tự nhiên：自然，随意；khách khí：客气）
8. Công ty cử tôi đi công tác nước ngoài 3 tháng.
公司派我去国外出差3个月。
（cử：派遣；công tác：出差；nước ngoài：国外）
9. Vợ tôi vừa mới sinh con, đang ở cữ.
我老婆刚生孩子，正在坐月子。
（vừa mới：刚刚；sinh con：生孩子；ở cữ：坐月子）
10. Người già nói phụ nữ đang ở cữ không được gội đầu.
老人说坐月子的女人不能洗头。
（người già：老人；phụ nữ：妇女；gội đầu：洗头）
11. Từ khi gặp anh ấy, mọi thứ đã thay đổi hoàn toàn.
自从遇见了他，一切都完全改变了。
（từ khi：自从；mọi thứ：一切；thay đổi：改变；hoàn toàn：完全）
12. Tôi cần đi siêu thị mua một số thứ cần thiết cho bản thân.
我需要去超市给自己买些必需品。
（siêu thị：超市；cần thiết：必需；bản thân：自己）
13. Tôi muốn nếm thử quả đắng của tình yêu.
我想尝一尝爱情的苦果。
（nếm thử：尝一尝；quả đắng：苦果；tình yêu：爱情）
14. Muốn xem xem tình yêu nó có mùi vị như thế nào.
想看看爱情是什么味道。
（mùi vị：味道）
15. Múa rìu qua mắt thợ.
班门弄斧。
（thợ：师傅）
---
🌟 拓展学习
1. Cứ 的多样用法
· 鼓励对方放心做某事：Cứ nói!（尽管说！）Cứ làm đi!（做吧！）
· 表示持续状态：Trời cứ mưa.（雨一直下。）Anh ấy cứ im lặng.（他一直沉默。）
· 与否定连用强调“哪里会”：Có ai đuổi đâu mà vội.（又没人追，急什么。）Có gì đâu mà sợ.（有什么好怕的。）
· 常见固定搭配：
· cứ việc（尽管）：Cứ việc hỏi nếu cần.（需要就问。）
· cứ cho là（就算）：Cứ cho là tôi sai, thì sao?（就算我错了，那又怎样？）
· cứ tưởng（原以为）：Tôi cứ tưởng anh đi rồi.（我还以为你走了。）
2. Từ từ 的近义与反义
· 近义：chậm rãi（缓慢地，正式）、thong thả（从容地）、dần dần（逐渐地）。
· 反义：nhanh（快）、vội vàng（匆忙）、gấp（急迫）。
· 相关谚语：Chậm mà chắc.（慢而稳。）Ăn chậm nhai kỹ.（细嚼慢咽。）
3. Đừng 的否定祈使与相关结构
· đừng + 动词：đừng vội（别急）、đừng lo（别担心）、đừng nói（别说）。
· đừng có mà（口语强调）：Đừng có mà lười!（可别偷懒！）
· 对比：“chớ”更书面，如“Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo.”（莫见风浪就弃桨。）
4. Vội 与 vội vàng
· vội 常作副词：Làm gì mà vội thế?（干什么这么急？）
· vội vàng 形容词/副词：Anh ấy đi rất vội vàng.（他走得很匆忙。）
· 俗语：Dục tốc bất đạt（欲速则不达，借用汉语词）。
5. Tạm thời 与 tạm
· tạm thời 强调“暂时”：Giải pháp tạm thời.（临时方案。）
· tạm 可单独用，表示“暂且”：Tạm biệt.（再见，暂别。）Tạm dừng.（暂停。）
· 相关词：tạm ứng（预支）、tạm thời gian（临时工）。
6. Thôi 的多义
· 动词：停止、放弃。Thôi học（辍学）、thôi việc（辞职）。
· 语气词：算了、罢了。Thôi, đừng buồn nữa.（算了，别难过了。）
· 感叹：Thôi rồi!（完了！糟糕！）
7. Như vậy 与类似表达
· như vậy = như thế（这样），可互换。
· thế này（这样，用手比划时常用）：Làm thế này.（这样做。）
· vậy thì（那么）：Vậy thì tôi đi trước.（那么我先走了。）
· như vậy có nghĩa là（这意味着）：Như vậy có nghĩa là bạn đồng ý?（这意味着你同意了？）
8. Cử（派遣）与相关词
· cử 常与“đi”连用：cử đi học（派去学习）、cử đi làm việc（派去工作）。
· cử 还可表示“推选”：cử đại diện（推选代表）。
· phái cử（派遣，汉越词）更正式：phái cử đoàn sang thăm（派遣代表团访问）。
9. Công tác 与 đi công tác
· công tác 是名词：hoàn thành công tác（完成任务）。
· đi công tác 是常用短语：Anh ấy đi công tác miền Nam.（他去南方出差。）
· công tác phí 出差费。
10. Ở cữ（坐月子）文化
· 同义：nằm ổ（字面“卧窝”）、kiêng cữ（强调禁忌）。
· 现代说法：chăm sóc sau sinh（产后护理）。
· 传统习俗：kiêng gió（避风）、kiêng nước lạnh（忌冷水）、kiêng quan hệ（忌房事）。
· 相关谚语：Ở cữ không kỹ, về già khổ.（月子坐不好，老来受苦。）
11. Vừa mới 的用法
· 强调刚刚发生：Tôi vừa mới đến.（我刚到。）
· 可与“đã”连用：Vừa mới về nhà đã gọi điện thoại.（刚回家就打电话。）
· 同义：mới（刚）、vừa（刚）。
12. Mọi thứ 与 tất cả
· mọi thứ 更口语，指各种事物：Mọi thứ đều ổn.（一切顺利。）
· tất cả 指全部：Tất cả mọi người đều đến.（所有人都来了。）
· mọi + 名词：mọi người（大家）、mọi nơi（到处）、mọi khi（以往）。
13. Thay đổi 与 biến đổi
· thay đổi 普通改变：Thay đổi thói quen.（改变习惯。）
· biến đổi 强调变化过程，常指自然或根本变化：Biến đổi khí hậu（气候变化）。
· đổi 单用表示更换：đổi chỗ（换位置）、đổi tiền（换钱）。
14. Cần thiết 与 thiết yếu
· cần thiết 是常用词：Điều đó rất cần thiết.（那很必要。）
· thiết yếu 语气更强，指“不可或缺”：nhu yếu phẩm thiết yếu（生活必需品）。
· cần 单独用：Cần gì?（需要什么？）
15. Bản thân 与 chính mình
· bản thân 强调自身：Hãy chăm sóc bản thân.（照顾好自己。）
· chính mình 强调本人亲自：Tôi tự làm lấy, không nhờ ai.（我自己做，不求人。）
· tự 前缀表示“自”：tự học（自学）、tự tin（自信）。
16. Thử 与 nếm thử
· thử 泛指“试”：thử giày（试鞋）、thử việc（试用）。
· nếm thử 特指“品尝”：nếm thử món ăn（尝菜）。
· thử xem 试试看：Hãy thử xem sao.（试试看吧。）
17. Tình yêu 相关表达
· yêu đương 恋爱（泛指）：Chuyện yêu đương phức tạp lắm.（恋爱的事很复杂。）
· tình cảm 感情（范围更广）：Tình cảm gia đình.（家庭感情。）
· 成语：Yêu nhau lắm, cắn nhau đau.（爱得深，咬得疼——打是亲骂是爱。）
· 流行语：Yêu là chết ở trong lòng một ít.（爱是心死一点点，诗化表达。）
18. Quả đắng 与隐喻
· quả đắng 字面“苦果”，比喻痛苦的结果：Gặt quả đắng.（自食苦果。）
· quả ngọt 甜果，比喻好结果：Chờ ngày hái quả ngọt.（等待收获甜果。）
· đắng cay 辛苦、辛酸：Cuộc đời đắng cay.（人生辛酸。）
19. Mùi vị 的比喻用法
· mùi vị 可指抽象感觉：mùi vị của tình yêu（爱情的味道）、mùi vị cuộc sống（生活的滋味）。
· mùi 单独用常指气味（好坏均可）：Mùi thơm（香味）、Mùi hôi（臭味）。
· vị 指味觉：vị ngọt（甜味）、vị đắng（苦味）。
20. Thợ 系列职业与文化
· thợ + 工种 表示该职业的熟练工：
· thợ cắt tóc（理发师）、thợ điện（电工）、thợ sửa xe（修车师傅）、thợ xây（建筑工）、thợ mộc（木匠）、thợ may（裁缝）、thợ hàn（焊工）、thợ nề（泥瓦匠）。
· thợ cả 大师傅、工头。
· 成语：Không thầy đố mày làm nên.（无师自通难，强调师承。）
· Múa rìu qua mắt thợ 班门弄斧：常用以劝人谦虚。
21. Thở 相关
· thở 呼吸：thở sâu（深呼吸）、hít thở（吸气呼吸）。
· thở dài 叹气：Anh ấy thở dài chán nản.（他沮丧地叹气。）
· thở phào 松一口气：Thở phào nhẹ nhõm.（松了一口气。）
· 成语：Sống là hít thở, nhưng không phải chỉ để thở.（活着就是呼吸，但不只是为了呼吸。）
22. 其他词汇拓展
· đuổi 的搭配：đuổi theo（追赶）、đuổi cổ（赶走）、đuổi việc（解雇）。
· tranh 的搭配：tranh nhau（互相争抢）、tranh giành（争夺）、tranh luận（争论）。
· người già 相关：người cao tuổi（高龄人士，更礼貌）、cụ già（老爷爷/老奶奶）。
· gội đầu 相关：gội đầu bằng dầu gội（用洗发水洗头）、dầu gội đầu（洗发水）。
